LoRa nedir?

LoRa, çok az veriyi çok uzağa taşımak için tasarlanmış bir telsiz tekniğidir. Telefon şebekesi, WiFi ve abonelik olmadan iki cihazın kilometrelerce mesafeden haberleşmesini sağlar. Adı "Long Range"in kısaltmasıdır.

Katalogdaki 8cihaz LoRa taşıyor. Bu sayfa LoRa'nın ne olduğunu, neyi yapıp neyi yapamadığını ve hangi cihazla başlanacağını anlatıyor.

Neyi çözüyor?

Kablosuz teknolojiler hep aynı ödünleşmeyle boğuşur: menzil, hız ve pil ömrü. Üçünü birden alamazsınız. LoRa hızdan feragat ederek diğer ikisini alır.

Bu tabloyu şöyle okuyun: LoRa ile fotoğraf gönderemezsiniz. Ama şebekenin çekmediği bir dağda "buradayım, iyiyim" yazan bir mesajı gönderebilirsiniz ve bunun için kimseye para ödemezsiniz.

LoRaWAN mı, Meshtastic mi?

"LoRa" sadece radyo katmanıdır, yani sinyalin havada nasıl taşındığıdır. Üstüne ne kurduğunuz ayrı bir karardır ve pratikte iki dünya var:

• LoRaWAN: kurumsal dünyanın standardı. Sensörler sabit ağ geçitlerine bağlanır, veriler bir ağ sunucusuna akar. Şehir aydınlatması, su sayacı, tarım sensörü gibi işlerde kullanılır. Merkezi bir altyapı ister.
• Meshtastic: topluluğun kurduğu açık kaynak mesajlaşma yazılımı. Merkez yok; cihazlar birbirinin mesajını taşıyarak ağı kendileri kurar. Katalogdaki cihazların çoğu bunun için alınıyor.

Bu sayfadaki cihazların hepsi ikisini de çalıştırabilir, ama pratikte bireysel kullanıcı Meshtastic tarafındadır.

Menzil: dürüst beklenti

İnternette "15 kilometre" gibi rakamlar dolaşır. Bunlar yanlış değil ama koşulu var: açık arazi, iki yüksek nokta, arada engel yok. Gerçek hayatta menzili belirleyen üç şey var ve cihaz markası bunların hiçbiri değil:

1. Yükseklik. LoRa görüş hattını sever. Anteni bir metre yükseltmek, daha pahalı bir cihaz almaktan çok daha etkilidir.
2. Anten. Kutudan çıkan kısa anten idare eder; düzgün bir anten menzili katlar. En ucuz iyileştirme buradadır.
3. Arazi.Şehirde binalar, kırsalda tepeler sinyali keser. Aynı cihaz İstanbul'da birkaç yüz metre, açık kıyıda kilometrelerce gidebilir.

Meshtastic'in güzelliği tam burada: menzil yetmediğinde araya giren üçüncü bir cihaz mesajı taşır. Yani ağ büyüdükçe kapsama alanı kişi başına düşen maliyet artmadan genişler.

Frekans: sipariş verirken en kritik seçim

LoRa cihazları lisanssız bantlarda çalışır ve bu bantlar bölgeye göre değişir. Üreticiler aynı kartı 433, 868, 915 ve 920 MHz seçenekleriyle satar. Avrupa için üretilen sürüm 868 MHz'dirve Türkiye'de kullanılacak cihazlarda genelde bu bant tercih edilir.

Bunu sipariş anında doğru seçmek gerekir: donanım farklıdır, sonradan yazılımla değiştirilemez. Yanlış bant alırsanız hem mevzuata takılma riski doğar hem de aynı bölgedeki diğer Meshtastic kullanıcılarıyla haberleşemezsiniz. Frekans kullanımına dair güncel durumu BTK mevzuatından teyit etmek doğru olur.

Katalogdaki LoRa cihazları

Ucuzdan pahalıya, 8 cihaz:

Fiyatlar üreticinin kendi mağazasından, temel yapılandırma. Tamamı ve ayrıntılar için kataloğa bak.

Hangisiyle başlamalı?

• Sadece denemek istiyorsan: Heltec WiFi LoRa 32. Yirmi doların altında, en yaygın kart, her sorunun cevabı forumlarda var. İki tane al, çünkü LoRa tek cihazla denenmez.
• Elde taşınan cihaz istiyorsan:Cardputer Mesh Kit. Klavyesi var, Meshtastic yüklü geliyor, kutudan çıkar çıkmaz mesajlaşıyorsun. Bu iş için en ucuz "hazır" yol.
• Ciddiye alıyorsan: T-Deck Pro. E-mürekkep ekranı pil ömrünü uzatıyor, klavyesi gerçek yazmaya elverişli, GPS dahili. Katalogdaki en donanımlı LoRa cihazı.

Bu cihazların çoğunun içinde ESP32 çipi var. Ne olduğunu ESP32 rehberinde anlattık. Pil ömrünü uzatan e-mürekkep ekranlar için e-mürekkep rehberine bakabilirsin.

Sık sorulan sorular

Menzil ve frekans bilgileri üreticilerin yayımladığı belgelere dayanır. Mevzuata ilişkin son durumu resmî kaynaktan teyit edin.