Kod yazmayı biliyorsun. Devre şeması okumayı, eleman seçmeyi, kart lehimlemeyi ve bütün bunları bir kutunun içine sığdırmayı bilmiyorsun. Bu sayfa "donanım öğren" demiyor; ilk cihazını baştan sona bitirebilmen için neyi hangi sırayla yapacağını söylüyor.
Yol haritasının mantığı tek cümlede: önce projeyi seç, sonra o projenin gerektirdiği kadarını öğren. Elektroniğin tamamını öğrenip sonra bir şey yapmaya çalışmak, çoğu yazılımcının yarı yolda bıraktığı sıradır.
İlk proje: masa üstü bilgi terminali
İlk projen robot kol, dron ya da çizgi izleyen araba olmasın. USB'den beslenen, masanda duran küçük bir bilgi terminali yap: sıcaklığı ve nemi ölçsün, WiFi'den saati ve hava durumunu çeksin, ekranında göstersin, bir düğmeyle ekranlar arasında geçilsin. Sonunda kendi kartını çiz ve kutusunu bas.
Bu proje öğrenme yüzeyi geniş, risk yüzeyi dar olduğu için iyi bir başlangıç. Dokunduğu konular: girdi, ekran, sensör, ağ, kart tasarımı, lehim ve mekanik. Dokunmadığı konular ise yeni başlayanı en çok yakan yerler:
- Şebeke elektriği yok — her şey USB'den 5 volt.
- Lityum pil yok — şarj devresi ve pil güvenliği sonraki projenin işi.
- Yüksek akımlı motor yok — besleme çökmesi ve sürücü tasarımı devre dışı.
- Anten tasarımı yok — kablosuz kısmı hazır modülün içinde.
Sekiz haftalık sıra
| Adım | Süre | Nerede biter |
|---|---|---|
| 1. Elektroniğin işine yarayan kadarı | 1-2 hafta | Breadboard üzerinde LED'li ve butonlu basit bir devre kurabiliyor, bağlantı hatasını multimetreyle bulabiliyorsun. |
| 2. Kartı tanı: ESP32 ile altı alıştırma | 2 hafta | Kart aynı anda sensörü okuyor, ekranı tazeliyor, butona cevap veriyor ve internete çıkıyor. |
| 3. Breadboard prototipi | 1 hafta | Hedeflediğin bütün işlevler, kablolar dağınıkken de olsa çalışıyor. |
| 4. İlk kartını çiz | 2-3 hafta | Üretime gönderilebilir, lehimlenebilir ve hata ayıklanabilir bir kartın var. |
| 5. Lehimle ve devreye al | 1 hafta | Kart, breadboard prototipinin yaptığı her şeyi tek başına yapıyor. |
| 6. Kutusunu tasarla | 1-2 hafta | Kart kutuya giriyor, bütün bağlantılar dışarıdan kullanılabiliyor; cihazı eline alan biri kılavuz okumadan deneyebiliyor. |
Süreler işi akşamları yürüten biri içindir. Kart üretimi ve kargo bu takvimin dışında; siparişi beklerken bir sonraki adıma geçme, çünkü adımlar birbirinin üstüne biniyor.
1. Elektroniğin işine yarayan kadarı (1-2 hafta)
Tamamını değil, ilk projede eline değecek kadarını öğren: gerilim, akım, direnç, Ohm yasası, seri-paralel, gerilim bölücü, pull-up ve pull-down, LED'e akım sınırlama, kondansatörle besleme temizleme. Diyot, transistör ve MOSFET'in ne işe yaradığını bilmek bu aşamada yeter.
Breadboard, havya ve multimetreyi elinle kullan. Multimetrede gerilim, direnç ve süreklilik ölçmeyi bilmen şart — devre çalışmadığında ilk bakacağın yer burası.
Bitti sayılır: Breadboard üzerinde LED'li ve butonlu basit bir devre kurabiliyor, bağlantı hatasını multimetreyle bulabiliyorsun.
2. Kartı tanı: ESP32 ile altı alıştırma (2 hafta)
Sırayı bozma, her biri bir öncekinin üstüne biniyor: LED yak, buton oku, PWM ile parlaklık ayarla, I²C sensörden veri al, SPI ekran sür, WiFi'ye bağlanıp bir API'den veri çek.
Arduino ortamı en kısa yol; Python biliyorsan MicroPython da olur. Bu aşamada kütüphane seçmekle uğraşma, resmî örneklerle ilerle.
Bitti sayılır: Kart aynı anda sensörü okuyor, ekranı tazeliyor, butona cevap veriyor ve internete çıkıyor.
3. Breadboard prototipi (1 hafta)
Altı alıştırmayı tek programda birleştir ve masa üstü bilgi terminalinin kablolu hâlini çalıştır. PCB çizmeye buradan önce başlama.
Uzun delay() kullanma; zaman damgası ve durum yönetimiyle yaz. Cihaz saatlerce kesintisiz çalışmalı — donmayı ancak uzun süre açık bırakınca görürsün.
Bitti sayılır: Hedeflediğin bütün işlevler, kablolar dağınıkken de olsa çalışıyor.
4. İlk kartını çiz (2-3 hafta)
Şema ve PCB için tek bir program seç, ikisini birden öğrenmeye kalkma. Açık kaynak ve uzun vadeli taşınabilirlik istiyorsan KiCad, üretimle iç içe hızlı bir başlangıç istiyorsan EasyEDA tarafı.
İlk kartında çıplak ESP32 çipi kullanma. Hazır geliştirme kartını üstüne oturtacağın bir taban kartı çiz; sensör, ekran, buton ve konnektörleri o tabanda topla. Sipariş öncesi eleman kodlarını, kılıf ölçülerini, konnektör yönlerini, besleme bacaklarını, kondansatörleri, montaj deliklerini ve tasarım kontrollerini (ERC/DRC) tek tek geç.
Bitti sayılır: Üretime gönderilebilir, lehimlenebilir ve hata ayıklanabilir bir kartın var.
5. Lehimle ve devreye al (1 hafta)
Kart geldiğinde sabit bir sırayla ilerle: enerji vermeden kısa devre, soğuk lehim ve yön hatası ara; besleme ile toprak arası direnci ölç; enerji verip 5V ve 3.3V hatlarını ölç; karta program atabildiğini doğrula; butonu ve seri portu dene; sonra sensörü, ekranı ve ağı tek tek aç.
Her seferinde tek değişken ekle. Hepsini birden çalıştırıp arıza aramak, en pahalı öğrenme biçimi.
Bitti sayılır: Kart, breadboard prototipinin yaptığı her şeyi tek başına yapıyor.
6. Kutusunu tasarla (1-2 hafta)
Eskiz, ölçü kısıtları, katı model, kabuk, pah ve montaj — üç boyutlu tasarımın ilk cihaz için gereken kadarı. Tarayıcıdan çalışan bir CAD programı işini görür.
Montaj deliklerini, vida kulelerini, USB ve ekran açıklıklarını, duvar kalınlığını, baskı toleransını ve kablo geçecek boşluğu baştan düşün. Parçaların hangi sırayla takılacağını da tasarımın parçası say.
Bitti sayılır: Kart kutuya giriyor, bütün bağlantılar dışarıdan kullanılabiliyor; cihazı eline alan biri kılavuz okumadan deneyebiliyor.
İlk turda ne alınır
Tek seferde topla. Projenin ortasında parça beklemek, işi bırakmanın en yaygın sebebi. Osiloskop ve üç boyutlu yazıcı bu listede yok — ikisi de ilk cihaz için gerekmiyor.
| Malzeme | Neden |
|---|---|
| ESP32-S3 geliştirme kartı | İşin beyni. Ekranlı bir kartla başlarsan ilk gün bir şey görürsün. |
| Breadboard ve jumper kablo | Lehimsiz deneme alanı. En ucuz hata yapma yeri burası. |
| Sıcaklık-nem sensörü | I²C öğrenmenin en kolay yolu; ilk projenin verisi de buradan gelir. |
| Küçük ekran | SPI sürmeyi öğretir. Ekransız proje motive etmez. |
| Döner enkoder veya birkaç buton | Girdi tarafı. Cihazın 'cihaz' hissi vermesi buna bağlı. |
| Direnç ve kondansatör seti | Tek tek almak yerine karışık set al; hepsi birkaç dolar. |
| Isı ayarlı havya | Ucuz sabit güçlü havya öğrenmeyi zorlaştırır, ilk ciddi harcamayı buraya yap. |
| Multimetre | Devre çalışmadığında körlemesine bakmamanı sağlayan tek alet. |
| Cımbız ve yan keski | Küçük parçalarla çalışmanın şartı. |
Hangi kartla başlanır
Katalogdaki cihazlardan üçü bu iş için birbirinden farklı üç yol açıyor:
| Cihaz | Fiyat | Kime |
|---|---|---|
| Sunton Cheap Yellow Display (CYD) | $8 | En ucuz başlangıç: ekran ve dokunmatik hazır gelir, bozarsan üzülmezsin. |
| M5Stack Cardputer ADV | $29,90 | Klavyesi ve ekranıyla ilk günden elde taşınan bir cihaz isteyene. |
| Heltec WiFi LoRa 32 (V4.3.1) | $17,90 | Şebekesiz haberleşmeyi de denemek isteyene: aynı kartta ekran ve LoRa var. |
Kartın nasıl çalıştığını anlamak için ESP32 nedir sayfasına, şebekesiz haberleşme tarafını merak ediyorsan LoRa nedir sayfasına bak. Cihazların tamamı ve güncel fiyatlar katalogda.
Yeni başlayanın düştüğü yerler
- Aynı anda iki program öğrenmek: kart çizerken bir tanesini seç. İkisini birden öğrenmeye çalışmak, hiçbirini öğrenmemekle sonuçlanıyor.
- İlk kartta çıplak çip kullanmak: hazır modülü taban karta oturt. Çıplak çipte besleme, kristal ve programlama devresi senin sorunun olur.
- Prototipi atlayıp kart çizmek:breadboard'da çalışmayan şey PCB'de de çalışmaz, üstelik hatayı bulmak on kat zorlaşır.
- Hepsini birden açmak: devreye alırken tek tek ilerle. Beş modülü aynı anda çalıştırıp arıza aramak, hata ayıklamanın en yavaş biçimi.
- Alet cimriliği: ısı ayarsız havya ve multimetresiz çalışmak, tasarruf değil zaman kaybı.
Kaynaklar
Bu alanda Türkçe kaynak az; aşağıdakilerin çoğu İngilizce ama hepsi ücretsiz ve yıllardır ayakta.
Elektroniğin temeli
ESP32 ve yazılım
Kart tasarımı ve üretim
Kutu ve üç boyutlu baskı
Hedefi doğru koy
"Donanım öğrenmek" ölçülebilir bir hedef değil, bu yüzden de hiç bitmiyor. Ölçülebilir hedef şu zincirdir:
- Breadboard'da bütün işlevler çalışıyor
- Yazılım saatlerce kesintisiz ayakta kalıyor
- Kart çizildi ve üretime gitti
- İlk karta enerji verildi, program yüklendi
- Kutu tasarlandı, kart içine girdi
- Cihazı eline alan biri anlatmadan kullanabiliyor
Bu turu bir kez tamamladıktan sonra ikinci projede çıplak modüle, üçüncüde pile, motora ve daha ciddi işletim sistemlerine geçersin. Önemli olan baştan her şeyi bilmek değil, ilk şeyi bitirmek.
Sık sorulan sorular
Hiç elektronik bilmiyorum, yazılımcıyım. Bu plan bana göre mi?
Evet, tam olarak bunun için yazıldı. Sıra önemli: elektroniğin tamamını öğrenip sonra proje yapmaya çalışmak çoğu kişiyi yolda bırakıyor. Burada tersi var — ilk projeyi seçiyorsun, sadece o projenin gerektirdiği kadarını öğreniyorsun.
Neden robot kol veya dron değil de masa üstü bilgi terminali?
Çünkü bu proje girdi, ekran, sensör, ağ, kart tasarımı, lehim ve kutu tasarımının hepsine dokunurken şebeke elektriği, lityum pil, yüksek akımlı motor ve anten tasarımı gibi riskli konuların hiçbirine girmiyor. Öğrenme yüzeyi geniş, yanma ihtimali düşük.
Toplam ne kadar tutar?
Kart, sensör, ekran, breadboard ve sarf malzeme birkaç on dolar. Havya ve multimetre bir defalık masraf. PCB üretimi küçük kartlar için birkaç dolardan başlar, üstüne kargo biner. Osiloskop ve 3B yazıcıyı ilk turda alma; ikisi de gerekli olduğunda zaten anlarsın.
Türkiye'den parça bulmak sorun olur mu?
Geliştirme kartları, sensörler ve ekranlar Türkiye'deki elektronik satıcılarında büyük ölçüde bulunuyor; bulunmayanlar yurt dışından geliyor ve teslimat haftaları buluyor. Bu yüzden alışverişi tek seferde topla, projenin ortasında parça beklemek en çok motivasyon kıran şey.
PCB çizmeden olmaz mı?
Olur, ilk üç adım tek başına da bir şey öğretir. Ama kalıcı bir cihaz istiyorsan bir yerde kartı çizmen gerekiyor: breadboard'daki kablo yığını taşınmıyor, düşünce kopuyor ve kimseye gösteremiyorsun.
Sekiz haftada gerçekten biter mi?
Süreler işi akşamları yürüten biri içindir ve adımlar birbirini bekler: kart üretimi ve kargo tek başına haftaları alır. Takvim kayarsa sorun yok, sıranın bozulması sorun.
Son kontrol: 7 Ağustos 2026. Bu sayfa bir yol haritasıdır, ürün tavsiyesi değil; fiyatlar katalogdaki kayıtlardan gelir ve değişir. Hata görürsen düzeltelim.