E-mürekkep, görüntüyü ayakta tutmak için elektrik harcamayan bir ekran türüdür. Yazıyı bir kez yazar ve öyle bırakır; enerjiyi yalnızca sayfa değişirken kullanır. Bu yüzden pille çalışan bir e-mürekkep panosu haftalarca, doğru tasarlanmışsa aylarca dayanır.
Katalogdaki 6 cihaz e-mürekkep ekran taşıyor. Bu sayfa nasıl çalıştığını, neyi iyi neyi kötü yaptığını ve hangi cihazda hangisinin bulunduğunu anlatıyor.
Nasıl çalışıyor?
Ekranın içinde milyonlarca minik kapsül var. Her kapsülün içinde beyaz ve siyah parçacıklar yüzüyor. Elektrik verildiğinde parçacıklar yüzeye ya da dibe çekiliyor; yüzeye çıkan renk o noktada görünüyor. Elektrik kesildiğinde parçacıklar bulundukları yerde kalıyor.
Sonuç şu: ekranda duran görüntü bedavadır.Bir e-mürekkep panoya takvimini yazdırıp pili çıkarsanız, takvim ekranda durmaya devam eder. LCD ve OLED'de böyle bir şey mümkün değildir, çünkü onlar görüntüyü saniyede onlarca kez yeniden çizerler.
LCD ile karşılaştırma
| E-mürekkep | LCD / OLED | |
|---|---|---|
| Duran görüntü | Elektrik harcamaz | Sürekli elektrik harcar |
| Pil ömrü | Haftalar | Saatler |
| Güneş altında | Okunurluk artar | Parlar, okunmaz |
| Karanlıkta | Görünmez (ışık gerekir) | Kendi ışığını yayar |
| Yenileme | Yavaş, titremeli | Anlık ve akıcı |
| Renk | Sınırlı ve soluk | Tam renk |
Tablodan çıkan kural basit: içerik ne kadar az değişiyorsa e-mürekkep o kadar doğru seçimdir. Saatte bir güncellenen bir takvim panosu için mükemmel, menü gezilen bir arayüz için yanlıştır.
Yenileme: hayaletlenme meselesi
E-mürekkep ekranlarda sayfa değişirken eski görüntünün soluk izi kalabilir; buna hayaletlenme denir. Cihazlar bunu temizlemek için arada bir ekranı tamamen siyaha sonra beyaza çevirir. Kısa bir titremedir ve normaldir, arıza değildir.
Bazı kartlar kısmi yenileme yapabilir: sadece değişen bölgeyi günceller, tam titreme yaşanmaz. Saat gösteren panolarda bu özellik ciddi fark yaratır.
Renkli e-mürekkep neden farklı
Renkli paneller ek parçacık katmanları kullanır. Bunun iki bedeli vardır: renkler soluk çıkar ve yenileme daha da yavaşlar. Bu yüzden renkli e-mürekkep, fotoğraf göstermek için değil, siyah-beyaz bir panoya uyarı ya da vurgu eklemek için kullanılır. Katalogdaki TRMNL BWRY tam olarak bunu yapar: siyah-beyaza kırmızı ve sarı ekler.
Katalogdaki e-mürekkep cihazları
| Cihaz | Fiyat | Öne çıkanı |
|---|---|---|
| Heltec Wireless Paper | $15,90 | E-mürekkep · LoRa · WiFi · BT |
| Heltec Vision Master E290 | $19,90 | E-mürekkep 2.9" · LoRa · WiFi · BT |
| LilyGO T-Deck Pro | $84,96 | E-mürekkep 3.1" · Klavye · LoRa · GPS |
| TRMNL TRMNL OG | $139 | E-mürekkep 7.5" · WiFi |
| TRMNL TRMNL BWRY | $139 | E-mürekkep renkli · WiFi |
| TRMNL TRMNL X | $229 | E-mürekkep büyük boy · WiFi |
Fiyatlar üreticinin kendi mağazasından. Tamamı için kataloğa bak.
Hangisiyle başlamalı?
- En ucuz deneme: Heltec Wireless Paper. On altı doların altında hem e-mürekkep hem LoRa; iki teknolojiyi tek kartta görürsün.
- Masaüstü pano istiyorsan: TRMNL OG. Yedi buçuk inçlik ekranı takvim, hava durumu ve gösterge panosu için biçilmiş kaftan; kutudan çıktığı gibi çalışır.
- Elde taşınacaksa: T-Deck Pro. E-mürekkep ekranı klavye ve LoRa ile birleştiren tek cihaz; pil ömrü bu yüzden kardeşlerinden uzun.
Bu cihazların kablosuz tarafını LoRa rehberinde, içlerindeki çipi ESP32 rehberinde anlattık.
Sık sorulan sorular
E-mürekkep ekran pili neden bu kadar az harcıyor?
Çünkü görüntüyü ayakta tutmak için elektrik gerekmiyor. Parçacıklar yerlerine bir kez yerleşir ve orada kalır; cihazın fişini çekseniz bile ekranda yazan şey durmaya devam eder. Elektrik yalnızca görüntü değişirken harcanır. LCD ve OLED ise her saniye yeniden çizildiği için sürekli enerji ister.
E-mürekkep ekranda video izlenir mi?
Hayır. Yenileme hızı düşüktür; sayfa değişimi gözle görülür bir gecikmeyle olur ve genellikle kısa bir siyah-beyaz titreme eşlik eder. E-mürekkep hareketli içerik için değil, uzun süre sabit kalan içerik için tasarlanmıştır.
Güneşte okunur mu?
En güçlü tarafı bu. E-mürekkep kendi ışığını yaymaz, tıpkı kağıt gibi üzerine düşen ışığı yansıtır. Bu yüzden doğrudan güneş altında okunurluğu artar; parlayan ekranların tam tersi davranır.
Renkli e-mürekkep var mı?
Var ama beklentiyi doğru kurmak gerekir. Renkli e-mürekkep panellerin renk doygunluğu soluktur ve yenileme hızı siyah-beyaza göre daha da düşer. Katalogdaki TRMNL BWRY siyah-beyaza kırmızı ve sarı ekleyen türdendir; fotoğraf göstermek için değil, vurgu ve uyarı için uygundur.
Karanlıkta görünür mü?
Kendi ışığı olmadığı için karanlıkta görünmez; kağıt gibi dış ışığa muhtaçtır. Bazı okuyucularda kenardan aydınlatma bulunur, ancak bu rehberdeki geliştirme kartlarının çoğunda böyle bir katman yoktur.
Teknik bilgiler panel üreticilerinin yayımladığı belgelere dayanır.